اگر جز افرادی باشید که سفرهای هوایی زیادی دارند، حتما به واژه چارتر برخورد کرده اید. این کلمه یکی از اصطلاحات رایج در هنگام خرید بلیط هواپیما است و بسیاری از آژانس های هواپیمایی در تبلیغات تورهای آخرین لحظه ای از این کلمه استفاده میکنند. در این مقاله ابتدا مفهوم کلمه چارتر و انواع آن را بررسی می کنیم و در ادامه تفاوت پرواز چارتر و معمولی را توضیح می دهیم.
معنی کلمه چارتر ( charter )
چارتر به معنای دربست اجاره کردن است و اصطلاح مخصوص هواپیما نیست بلکه برای اجاره کردن هتل ، وسایل نقلیه نظیر قطار، کشتی ، اتوبوس هم بکار می رود. مثلا وقتی شخصی تعدادی از اتاق های یک هتل را برای مدت معینی اجاره میک ند به اطلاح اتاق ها را چارتر کرده است.
پرواز چارتری
در پرواز با هواپیما هم به همین معنی است ، زمانی که یک شخص حقیقی و یا یک آژانس مسافرتی و یا یک شرکت حقوقی همه یا بخشی از صندلی های یک هواپیما را برای مدت زمان معینی مثلا شش ماهه یا یک ساله اجاره می کند، می گویند پرواز چارتری است و به آژانسی که پرواز را چارتر کرده است چارتر کننده می گویند. معمولا شرکت های بزرگ که تعداد کارکنان زیادی دارند و تعداد پروازهای کاری معینی در طول سال انجام می دهند ترجیح می دهند از پروازهای چارتری استفاده کنند. زیرا به این شکل در هزینه ها بسیار صرفه جویی می شود. چارتر کردن یک پرواز شبیه خرید عمده به جای خرید تکی است، حتما تجربه کرده این که وقتی محصولی را به صورت عمده خریداری می کنید هزینه ها بسیار کاهش می یابد. در واقع در این حالت شرکت صادر کننده پروازهای چارتری چون از فروش بیشتر صندلی های خود مطمئن شده است ، تخفیف های خوبی پرداخت می کند.
چارترکننده کیست؟
به دفاتر خدمات مسافرتی اعم از آژانس های پروازی و یا آژانس های مسافرتی که همه یا بخشی از صندلی های یک هواپیما، یا قطار یا هر وسیله نقلیه عمومی دیگر و همینطور تخت های یک هتل، را اجاره می کنند ، چارتر کننده می گویند.
چارتردهنده کیست؟
به ایرلاین یا همان شرکت هواپیمایی یا شرکت حمل و نقل که صندلی های هواپیما یا هر وسیله نقلیه عمومی دیگر را اجاره می دهد، و همچنین به هتلی که تخت هایش را اجاره می دهد، چارتردهنده می گویند.
تقسیم بندی چارترها بر اساس تعداد صندلی
گفتیم که چارترکننده ها می توانند همه یا بخشی از صندلی های یک پرواز یا هتل یا .. را اجاره کنند بر حس انکه همه صندلی های یک پرواز اجاریه می شود و یا تنها تعداد محدودی اجاره می شود دو نوع چارتر داریم:
فول چارتر (Full Charter)
در شرایطی که همه صندلی های یک پرواز که معمولا بلیط پرواز های خارجی هستند اجاره شوند، در اصطلاح پرواز فول چارتر می گویند.
سیت چارتر (Seat Charter)
اگر تنها تعداد مشخصی از صندلی های یک پرواز اجاره شوند، اصطلاح سیت چارتر را بکار می برند.
تفاوت پرواز چارتر و معمولی
بلیط های چارتر و سیستمی یا همان معمولی تفاوت هایی دارند. بلیط سیستمی بلیط هایی هستند که مستقیماً از خود شرکت های هواپیمایی یا همان ایرلاین ها و یا نمایندگان فروش آن خریداری میشود و کلیه مسائل مربوط به پرواز از جمله نرخ و ظرفیت پرواز توسط خود ایرلاین تعیین میشود.
- فروشنده بلیط چارتر و بلیط سیستمی متفاوت است.
گفتیم که بلیط های چارتری توسط شرکت های خدمات دهنده و آژانس های هواپیمایی به فروش می رسد، اما بلیطهای معمولی یا سیستمی توسط خود شرکت های هواپیمایی و یا نمایندگی های معتبر آنها فروخته می شود.
- زمان بلیط های چارتری و سیستمی تفاوت دارد
از مهمترین مزایای بلیط سیستمی نسبت به بلیط چارتری ثابت بودن نرخ بلیط سیستمی یا همان معمولی است. یعنی بلیط هواپیمای سیستمی در هر مسیری با نرخی ثابت و از پیش تعیین شده به فروش میرسد و هیچ سامانه رزرو بلیط هواپیما اجازه تغییر قیمت این بلیط ها را ندارد.

- بلیط برای گروه های سنی مختلف در پروازهای چارتی و معمولی قیمت متفاوتی دارد
در پروازهای چارتری قیمت بلیط برای همه افراد بالاتر از 2 سال نرخ ثابتی دارد ولی در پرواز سیستمی، هزینه بلیط برای نوزادان بین 10 تا 30 درصد هزینه بلیط بزرگسالان است و برای کودکان این مبلغ به 50 تا 75 درصد بلیط بزرگسالان می رسد.
- قوانین مربوط به ساعت پرواز و بازگشت هزینه در پرواز معمولی و چارتر فرق می کند.
در صورتی که مسافر به هر دلیلی از پرواز استفاده نکند، قبل از پرواز امکان کنسل کردن بلیط سیستمی با کسری از مبلغ بلیط به عنوان جریمه امکان پذیر است که این جریمه ها بر اساس جدول مصوب هواپیمایی کشوری محاسبه می گردد. همچنین مسافر با بلیط معمولی می تواند ساعت و تاریخ بلیط را تغییر بدهد. اما بلیط های چارتری تقریبا به هیچ عنوان امکان کنسلی ندارند و هزینه بلیط هم عودت داده نمی شود و می توان گفت این یکی از معایت بلیط های چارتری است.
- رزرو بلیط سیستمی در بازه طولانی تری نسبت به بلیط چارتری ممکن است
بلیط های سیستمی را می توان برای دو ماه آینده نیز رزرو کرد، اما بلیط های چارتری معمولا برای بازه دو هفته ای نمایش داده می شود و امکان رزرو طولانی مدت ندارد.
- قیمت بلیط چارتری ارزانتر از بلیط سیستمی است.
گفتیم که خرید بلیط چارتری حکم خرید عمده را دارد، و به همین دلیل ارزانتر است. اگر دقت کرده باشید در تبلیغات آژانس های هواپیمایی هم معمولا از عبارت ارزانترین بلیط چارتری یا بلیط هواپیما چارتر ارزان استفاده می شود چون نقطه قوت بلیط های چارتری نسبت به بلیط های سیستمی در قیمت ارزان بلیط چارتر است.
البته در برخی از زمان ها و فصول پر مسافر ، پیش می آید که فقط بلیط چارتری برای خرید وجود دارد، مثلا در ایام عید بعلت اینکه بیشتر شرکت ها از پیش خرید بلیط خود را انجام میدهند بیشتر پروازها به صورت چارتری ارائه می شوند، به طور کلی در مورد قیمت بلیط های چارتی می توان گفت که هر چه به زمان پرواز نزدیکتر باشید، احتمالا بلیط ارزانتری پیدا خواهید کرد.
قبلا در مورد تقسیم بندی پرواز چارتری بر اساس تعداد صندلی صحبت کردیم، در این قسمت انواع پرواز چارتری بر اساس زمان چارتر کردن را بررسی می کنیم.
انواع چارتر بر اساس بازه زمانی
- پرواز چارتر بلاک Block Seat Charter
در این حالت تاریخ بلیط رفت و تاریخ بلیط برگشت کاملا مشخص است و چارترکننده باید بلیط ها را برای تاریخ مشخص به فروش برساند و شما در آن تاریخ خاص فقط می توانید از آن پرواز چارتری استفاده کنید.
- پرواز چارتر بک تو بک Back to Back Charter
در این حالت بازه زمانی بین پرواز رفت و پرواز برگشت از قبل مشخص می شود و چارتر کننده باید فاصله زمانی بین بلیط رفت و بلیط برگشت را رعایت کند. مثلا تاریخ برگشت باید حداکثر دو هفته بعد از تاریخ رفت باشد.
- پرواز چارتر شناور
در این حالت بازه زمانی، دوره طولانی تری دارد و چارترکننده مثلا برای یک بازه زمانی دو ماهه یا سه ماهه یک پرواز را چارتر می کند و باید در همین مدت بلیط های خود را به فروش برساند. در این مدل فاصله زمانی مشخصی بین رفت و برگشت وجود ندارد.
در انتها ذکر این نکته لازم است که برای خرید بلیط چارتری حتما از چارترکنندگان معتبر و همچنین سامانه های فروش آنلاین بلیط هواپیمای معتبر نظیر فلاوینگو استفاده کنید تا دچار پشیمانی نشوید. در صورتی که بلیط خود را از چارترکنندگان اصلی تهیه نکنید ممکن است در هنگام مراجعه به فرودگاه متوجه شوید علارغم اینکه هزینه بلیط را پرداخت کرده اید اما اسم شما در لیست پروازی وجود ندارد و دچار سردرگمی شوید. چارترکنندگان معتبر با خود ایرلاین ها و و آژانس ها قرارداد می بندند.